ลูกหมู

ลูกหมู กับ สองเพื่อน

ลูกหมู กับ สองเพื่อน
คนแต่ง : อีสป

ลูกหมูตัวหนึ่งถูกเอามาเลี้ยงรวมไว้ภายในคอกเดียวกันกับแพะแล้วก็แกะ ตอนเช้าวันหนึ่งกสิกรเข้ามาจับลูกหมู มันแผดเสียงร้องและก็ดิ้นหนีสุดชีวิต กระทั่งแพะกับแกะอารมณ์เสีย ก็เลยพูดเสียดสีลูกหมูว่า “เราโดนจับไปตั้งหลายที มองไม่เห็นจำเป็นที่จะต้องแผดเสียงร้องเสมือนเจ้าที่เจ้าทางเพิ่งจะถูกจับทีแรกเลย” เมื่อลูกหมูได้ยินด้วยเหตุดังกล่าวก็เลยตอบกลับไปว่า “มันก็แตกต่างอยู่แล้ว ในตอนที่พวกเจ้าถูกจับไป บาคาร่า อย่างยิ่งก็แค่โดนตัดขนหรือรีดนมเพียงแค่นั้น แม้กระนั้นถ้าหากว่าเราถูกจับไปก็น่าจะไม่มีชีวิตรอดกลับมาหรอก”

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้ทราบว่า ::

เรื่องเดียวกันบางทีอาจมีผลกระทบต่อคนแต่ละคนแตกต่างกัน

:: พุทธภาษิต ::

อจฺจยนฺตำหนิ อหมอดูตฺตา ชีวิตํ อุปรุชฺฌตำหนิ
อายุ ขีวว่ากล่าว มจฺจานํ กุนฺแม่น้ำนํว โอทกํ.

วันคืนย่อมล่วงไป ชีวิตย่อมหมดเข้าไป
อายุของสัตว์ย่อมสิ้นไป เสมือนน้ำที่แม่น้ำน้อยๆด้วยเหตุนี้.

(พุทฺธ) สํ. ส. ๑๕/ ๑๕๙. ขุ. มหา. ๒๙/ ๑๔๔.…

ลากับเจ้านาย

ลากับเจ้านาย

ลากับเจ้านาย
ผู้แต่ง : อีสป

ลาตัวหนึ่ง ไปขอร้องเทวดาให้ช่วยหานายใหม่ให้ เพราะมันไม่พอใจนายคนเดิมที่มีอาชีพขายเครื่องเทศ เนื่องจากเขาใช้งานมันหนัก แต่กลับให้อาหารเพียงเล็กน้อย เทวดาเตือนลาให้คิดดี ๆ เสียก่อน แต่ลากลับยืนยันคำเดิม เทวดาจึงให้มันไปอยู่กับคนทำกระเบื้อง บาคาร่า ปรากฏว่านายคนนี้ใช้งานมันหนักยิ่งกว่า มันทนไม่ไหวจึงไปขอเทวดาเปลี่ยนนายอีกครั้ง เทวดาจึงบอกกับลาว่า “ครั้งนี้ข้าจะส่งเจ้าไปอยู่กับคนฟอกหนังสัตว์แทนแล้วกัน” ลารู้ตัวทันทีว่า ตนต้องตกอยู่ในอันตรายเป็นแน่ มันได้แต่คร่ำครวญว่า “ถ้าเช่นนั้นข้าขอกลับไปอยู่กับนายคนแรกหรือคนที่สองจะดีกว่า หากข้าตายไปก็ยังเหลือหนังหุ้มกระดูกอยู่บ้าง”

:: นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า ::

จงพอใจในสิ่งที่ตนมีอยู่

:: พุทธภาษิต ::

ลุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ ลุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ
อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โลโภ สหเต นรํ.
ผู้โลภ ย่อมไม่รู้อรรถ ผู้โลภย่อมไม่เห็นธรรม,
ความโลภเข้าครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.

(พุทฺธ ) ขุ. อิติ. ๒๕/ ๒๙๕. ขุ. มหา. ๒๙/ ๑๗…

โคกับแพะ

โคกับแพะ

โคกับแพะ คนแต่ง : อีสป

 กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว…มีโคตัวหนึ่งกำลังหนีการไล่ล่าของราชสีห์ มันวิ่งมาจนกระทั่งปากถ้ำแห่งหนึ่งก็เลยคิดจะเข้าไปอาศัยหลบซ่อนในนั้น โดยไม่ทราบว่ามีแพะตัวหนึ่งอาศัยอยู่ในถ้ำนั้นก่อนแล้ว

เจ้าแพะมองเห็นโคกำลังจะเข้ามามันก็เลยโจนออกมาขวางพร้อมด้วยข่มขู่ไม่ให้โคเข้าไปภายใน “อย่าเข้ามานะ หากเจ้าเข้ามา บาคาร่า เราชนเจ้าท้องแตกแน่นอน”

เจ้าโคโกรธมากมาย ต้องการจะอบรมเจ้าแพะ แม้กระนั้นเมื่อคิดขึ้นได้ว่าราชสีห์กำลังตามล่าอยู่ก็เลยเลิกคิดตอแยกับแพะ แล้วบอกก่อนจะเดินจากไปว่า “หน็อยแน่ เจ้าแพะ! อย่าหลงผิดว่าที่เราจากไปเนื่องจากกลัวเจ้าหรอกนะ ถ้าเกิดเราไม่ต้องหนีเอา ชีวิตรอดแล้วละก็ เราจะอบรมให้เจ้าทราบฤทธิ์เดชของเราเสียบ้าง”

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้ทราบว่า ::

ต้องเลือกเอาชีวิตรอดดีมากยิ่งกว่ามาทะเลาะเบาะแว้งกับคนเลว

:: พุทธภาษิต ::

อนาคตปฺปชปฺขว้างย อตีตสฺสานุโสจนา
เอเตน พาลา สุสฺสนฺว่ากล่าว นโฬว หริโต ลุโต.

คนเขลาย่อมผอมแห้ง ด้วยเหตุว่าพิจารณาถึงสิ่งที่ยังไม่มาถึง
ด้วยเหตุว่าโศกศัลย์ถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว ราวกับต้นอ๋อสดที่ถูกตัด.

(พุทฺธ ) สํ. ส. ๑๕/ ๗.…

เด็กผู้ชาย

เด็กผู้ชาย ผู้โอ้อวด

เด็กผู้ชาย ผู้โอ้อวด
คนเขียน : อีสป

เด็กผู้ชายคนหนึ่งถูกใจคุยคุยโวกับใครๆว่าเขาสามารถดื่มน้ำให้หมดสมุทรได้เขาเทียวคุยอวดกับราษฎรไปทั่ว แม้กระนั้นมีชายคนหนึ่งไม่เชื่อในสิ่งที่เขาบอก เด็กผู้ชายก็เลยกล่าวว่า “ถ้าอย่างนั้นพวกเรามาพนันกันไหม หากเราทำเป็นจริง ท่านจำเป็นต้องชำระเงินให้เรา” ชายคนนั้นก็เลยพูดว่า “ถ้าหากว่าเป็นเช่นนั้น เจ้าต้องไปกินน้ำสมุทรให้หมดก่อนเหอะ” เด็กผู้ชายก็เลยตอบว่า “ได้อยู่แล้ว บาคาร่า แต่พวกท่านจำเป็นต้องไปกันไม่ให้แม่น้ำไหลลงสู่สมุทรก่อน แล้วเราจะกินน้ำสมุทรให้หมดจากที่พนันกันไว้”

:: นิทานประเด็นนี้สอนให้รู้ดีว่า ::

การคุยโม้อวดนั้น ไม่นำมาซึ่งการก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ที่ดีแต่ประการใด

:: พุทธภาษิต ::

สณฺหํ คิรํ อตฺถวตึ ปมุญฺเจ.
ควรจะส่องแสงวาจาไพเราะที่เป็นประโยชน์ .
ขุ . ชา. เตรส. ๒๗/ ๓๕๐.…

สุนัขจิ้งจอก

สุนัขจิ้งจอก กับ ปู

สุนัขจิ้งจอก กับ ปู
คนเขียน : อีสป

วันหนึ่งปูตัวหนึ่งกำเนิดไม่ชอบริมหาดซึ่งมันอาศัยอยู่ขึ้นมา มันก็เลยตกลงใจเดินทางไปยังท้องทุ่งในแผ่นดินซึ่งอยู่ไม่ไกลนัก ณ ที่ที่นั้นมันจะได้เจอของกินที่ดีมากยิ่งกว่าน้ำทะเลแล้วก็ชำเลืองไรตัวเล็กตัวน้อยในทราย โดยเหตุนั้นมันก็เลยคลานไปยังท้องทุ่ง แม้กระนั้นตรงนั้นเองมีสุนัขจิ้งจอกหิวโซตัวหนึ่งแลเห็นมันเข้า บาคาร่า เจ้าสุนัขจิ้งจอกถลันเข้าไปจับปูกลืนลงไปทั้งยังเปลือกอีกทั้งก้ามในชั่วพริบตา

:: นิทานประเด็นนี้สอนให้รู้ดีว่า ::
ควรพึงพอใจในชะตาชีวิตของตน

:: พุทธภาษิต ::
ปุราณํ ท้องนาภินนฺเทยฺย นเว ขนฺติเตียนมกุพฺพเย หิยฺยมาเน น โสเจยฺย อากาสํ น สิโต สิยา
ไม่ควรเพลินของโบราณ ไม่ควรทำความพึงพอใจในของใหม่ เมื่อสิ่งนั้นเสื่อมไป ก็ไม่ควรจะโศกเศร้า
ไม่ควรจะอาศัยกิเลส…

กระต่ายตื่นตูม

กระต่ายตื่นตูม กับ เหยี่ยว

กระต่ายตื่นตูม กับ เหยี่ยว
ผู้ประพันธ์ : อีสป
กระต่ายฝูงหนึ่ง ออกหากินอย่างระแวดระวังตัวอยู่เสมอเวลา สัตว์ตัวอื่นๆก็เลยยากที่จะจับพวกมันรับประทานเป็นของกินได้ แม้กระนั้นพวกมันมีนิสัยอปิ้งหนึ่งเป็น ถูกใจตื่นตูมและก็เชื่อคนง่าย เหยี่ยวก็เลยเฝ้าหาช่องทางจับกระต่ายอยู่นานก็เลยทราบนิสัย มันก็เลยแกล้งแผดเสียงว่า “ไฟลุก! ไฟเผาป่า มาทางนี้แล้ว” ฝูงกระต่ายได้ยินแบบนั้นก็พากันวิ่งหนีกันไปคนละทิศคนละทาง กระต่ายตัวหนึ่งบอกขึ้นว่า “เรา รีบหนีไปที่แม่น้ำเร็ว” บาคาร่า ฝูงกระต่ายทั้งหมดทั้งปวงก็เลยพากันกระโจนลงน้ำ เมื่อเหยี่ยวได้โอกาสก็บินโฉบลงไปจับกระต่ายรับประทานครั้งละตัวได้ไม่ยาก

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้ทราบดีว่า ::

อย่างเชื่อคนไหนกล้วยๆเพียงแต่เนื่องจากว่าได้ยินได้ฟังมา แม้กระนั้นต้องมีสติพินิจให้ดีก่อน

:: พุทธภาษิต ::

สติ โลกสฺมิ ชาคโร
สติยุติธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก
สํ . ส. ๑๕/ ๖๑…

ชาวประมง

ชาวประมง กับ ปลาหมึกยักษ์

ชาวประมง กับ ปลาหมึกยักษ์

วันหนึ่งในช่วงฤดูหนาว ชาวเรือคนหนึ่งจำต้องออกเรือไปพบปลาเพื่อมาเลี้ยงครอบครัว แต่ว่าการจับปลาในช่วงฤดูหนาวนับว่าเป็นเรื่องยาก ในขณะที่เขารอคอยปลามาติดเบ็ดนั้น ก็มีปลาหมึกยักษ์ตัวหนึ่งโผล่ขึ้นมา ชาวตังเกกล่าวขึ้นว่า “หากเรากระโจนลงไปจับเจ้าในสมุทร ชาวประมง เราคงจะจำต้องหนาวตายแน่ แต่ว่าหากเราไม่ลงไป ลูกๆของเราก็คงหิวตายเช่นเดียวกัน”

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้ทราบดีว่า ::

ลูกเป็นสิ่งจำเป็นที่สุดสำหรับบิดามารดา

:: พุทธภาษิต ::

ภัยที่มารดารวมทั้งลูกช่วยเหลือกันมิได้(โดยแท้) ๓ อย่างพวกนี้ ชาวประมง มีอยู่สามอย่าง เป็น
ภัยมีเหตุมาจากความแก่ (เฒ่าภยํ),
ภัยมีต้นเหตุมาจากความเจ็บป่วย (พฺยาธิภยํ),
ภัยมีเหตุที่เกิดจากความตาย (มรณภยํ).

ภิกษุ ทั้งหลายแหล่ ! คุณแม่มิได้ตามต้องการกับลูกผู้แก่..เจ็บ..ตายอยู่แบบงี้ว่า
พวกเราแก่..เจ็บ..ตายเองเถอะ ลูกของพวกเราอย่าแก่..เจ็บ..ตาย เลย

หรือ ลูกก็มิได้ตามต้องการกับแม่ผู้แก่..เจ็บ..ตาย อยู่อย่างงี้ว่า บาคาร่า พวกเราแก่..เจ็บ..ตาย.. เองเถอะ
คุณแม่ของพวกเราอย่าแก่..เจ็บ..ตาย เลย ดังต่อไปนี้

พวกนี้แล เป็นภัยที่มารดาแล้วก็ลูกช่วยเหลือกันมิได้ ๓ อย่าง ชาวประมง

(บาลี) ติก. อํ. ๒๐/๒๒๘ – ๒๓๑/๕๐๒.…

นกในกรง

นกในกรง กับ ค้างคาว

นกในกรง กับ ค้างคาว
ผู้เขียน : อีสป

นกตัวหนึ่งชอบถูกใจแผดเสียงขับร้องอยู่ในกรงขอบหน้าต่างเสมอๆ รวมทั้งมันจะร้องเฉพาะตอนช่วงเวลากลางคืนเพียงแค่นั้น คืนวันหนึ่งค้างคาวบินมาเกาะแขวนหัวอยู่ด้านข้างกรงของมันแล้วถามคำถามว่า “เพราะเหตุไรเจ้าถึงแผดเสียงร้องเฉพาะตอนยามค่ำคืนล่ะ” เจ้านกตอบว่า “ด้วยเหตุว่าคราวก่อนเราร้องแม้กระนั้นช่วงเวลากลางวัน ก็เลยทำให้พวกมนุษย์จับได้ หลังจากนั้นมาเราก็เลยไม่เคยคิดจะแผดเสียงในช่วงกลางวันอีกเลย” เจ้าค้างคาวได้ยินแบบนั้นก็เลยตอบว่า “เดี๋ยวนี้เจ้าจะขับร้องเวลาใดก็อาจมีค่าเสมอกัน เนื่องจากถึงจะอย่างไรเจ้าก็จะต้องอยู่ในกรงอยู่ดี ถ้าเกิดเจ้าคิดได้ตั้งแต่แรก บาคาร่า เจ้าก็อาจจะไม่ต้องมาอยู่ในกรงแบบงี้หรอก”

:: นิทานหัวข้อนี้สอนให้รู้ดีว่า ::

การปกป้องคุ้มครองก่อนกำเนิดปัญหา ย่อมดีมากยิ่งกว่ามาคิดไขปัญหาได้เมื่อสายไป

:: พุทธภาษิต ::

มา ปมาทมนุยุยงญฺเชถนน
อย่ามัวประกอบความไม่ระวัง .
ม . มัธยม ๑๓/ ๔๘๘. สํ. ส. ๑๕/ ๓๖. ขุ. ธนาคาร ๒๕/ ๑๘.…

กวางกับเสือ

กวางกับเสือ

กวางกับเสือ
คนเขียน : อีสป

กวางตัวหนึ่งหนีการตามล่าของพราน โจนหนีหายไปอย่างไม่คิดชีวิต เมื่อเจอถ้ำแห่งหนึ่งก็ลนลานรีบเข้าไปซ่อนตัว โดยไม่ทันได้ตรวจให้ดีซะก่อน ในขณะนั้นเสือตัวหนึ่งกำลังนอนอยู่ในถ้ำ ได้ยินเสียงฝีเท้าของกวางก็ตื่น มันมองเห็นกวางเดินตื่นตกใจเข้ามา เสือโคร่งก็แสยะยิ้มแยกเขี้ยว คิดในใจว่า “โอ้โห! วันนี้โชคดีจริงๆจู่ๆก็มีเหยื่อมาให้ขย้ำรับประทานถึงที่”

เสือโคร่งหมอบซุ่มคอยให้กวางเดินเข้ามาใกล้ๆแล้วโจนเข้าตะครุบกวางโชคร้าย บาคาร่า รับประทานเป็นของกินได้โดยง่าย

:: นิทานประเด็นนี้สอนให้ทราบดีว่า ::

ต้องมีสติสัมปชัญญะ ตรึกตรองอย่างระมัดระวังก่อนเสมอ

:: พุทธภาษิต ::

สติ โลกสฺมิ ชาคโร.
สติชอบธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก .

สํ . ส. ๑๕/ ๖๑.…

นกเหยี่ยวแดง

นกเหยี่ยวแดง กับ นกพิราบ

นกเหยี่ยวแดง กับ นกพิราบ
ผู้เขียน : อีสป

นกพิราบฝูงหนึ่งกลัวนกเหยี่ยวที่รอโฉบจับรับประทานเป็นของกิน ก็เลยสัมมนาหารือหาทางปรับปรุงแก้ไข นกเหยี่ยวแดงตัวหนึ่งต้องการรับประทานนกพิราบก็เลยวางอุบายเสนอว่า

“เพราะอะไรไม่ให้เราเป็นจ่าฝูงล่ะ เราก็แข็งแรงไม่แพ้นกเหยี่ยว บาคาร่า ปกป้องดูแลพวกเจ้าได้ไม่มีอันตรายแน่”

ฝูงนกพิราบเชื่อก็เลยให้นกเหยี่ยวแดงเป็นจ่าฝูง นกเหยี่ยวแดงก็ตั้งตนเป็นกษัตริย์ สวมมงกุฏอย่างสง่างาม

“ในเมื่อพวกเจ้ายินดีให้เราเป็นกษัตริย์ของพวกเจ้าแล้วเราก็ควรได้รับประทานนกพิราบตัวอ้วนๆเพื่อเกิดกำลังใจคุ้มครองพวกเจ้าได้”

นับจากนั้นมา นกเหยี่ยวแดงก็จับนกพิราบรับประทานแต่ละวัน โดยไม่ต้องโฉบจับให้เหน็ดเหนื่อย ฝูงนกพิราบได้รับความเดือดร้อนมากมายต่างรำพึงรำพันกันว่า “สมนักเชียวที่งี่เง่ายอมศัตรูร้ายเป็นจ่าฝูง ก็เลยจำต้องเจอความยากแค้นแบบงี้”

:: นิทานประเด็นนี้สอนให้รู้ดีว่า ::

ผู้แข็งเแรงมักใช้อิทธิพลข่มแหงคนอื่นๆ

:: พุทธภาษิต ::

นตฺถิ พาเล สหายตา ความเป็นเพื่อน ไม่มีในคนอัลธพาล…